Chăn nuôi lợn trước yêu cầu hội nhập

(Người Chăn Nuôi) - Tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi. Nắm vững từng phương pháp, kỹ thuật chăn nuôi lợn thích hợp. Hoạt động chăn nuôi lợn đang phát triển nhanh; năng suất cao, lợi nhuận ngày càng nhiều.

    Vị trí thiết yếu

    Chăn nuôi lợn có ý nghĩa rất quan trọng trong chăn nuôi gia súc, cung cấp thực phẩm có giá trị cao cho con người (100 g thịt có tới 367 Kcal và 22 g protein); cung cấp phân bón cho trồng trọt (1 con lợn thịt có thể thải 2,5 - 4 kg phân/ngày); cung cấp sản phẩm phụ cho công nghiệp chế biến. Bên cạnh đó, chăn nuôi lợn giữ vững cân bằng sinh thái, có thể tạo ra nguồn nguyên liệu cho y học trong công nghệ sinh học y học; làm tăng tính an ninh lương thực cho các hộ gia đình.

    Không những thế, chăn nuôi lợn có vị trí hàng đầu trong lĩnh vực chăn nuôi tại Việt Nam và trên thế giới. Thống kê của FAO: lượng thịt lợn tiêu thụ tính trên đầu người: Đức: 54,7% (60 kg); Đan Mạch: 57,46% (45 kg); Hà Lan: 51,35% (40 kg); Trung Quốc: 62,94% (20 kg); Việt Nam: 77,20%. Không những thế, thịt lợn tiêu thụ phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày của người dân, được nhận định là loại thực phẩm có mùi vị dễ thích hợp với nhiều đối tượng khác nhau.

     

    Nhiều tiến bộ vượt bậc

    Theo Bộ NN&PTNT, giá trị sản xuất, tỷ lệ doanh thu cùng năng suất đàn lợn năm 2014 vượt hẳn năm 2013. Dịch bệnh được kiểm soát tốt, hạn chế tối đa dịch cúm, lở mồm long móng, tai xanh… Mỗi người dân đều đưa ra được những phương pháp, quy mô chăn nuôi lợn hợp lý để ngày càng phát triển trên diện tích rộng.

    Hiện chăn nuôi lợn trên cả nước đang phát triển tốt

    Ngành chăn nuôi đang nhiều chuyển biến mới. Cơ cấu chăn nuôi chuyển dịch theo hướng mới, chăn nuôi hộ trang trại, hộ chuyên nghiệp, hình thành các mô hình liên kết. Số lượng lợn được chăn nuôi theo hướng trang trại và gia trại ngày càng tăng rõ rệt. Trước đây tỷ lệ này chỉ chiếm 36 - 37%, năm 2014 đã tăng lên trên 40%. Bên cạnh đó, chất lượng đàn lợn tăng rõ rệt do giống tốt. Số lượng đầu lợn năm 2014 so năm 2013 tăng chỉ 1,9% nhưng tổng khối lượng xuất chuồng tăng tới 3,6%. Thêm vào đó, ngành đã xác định được những vùng chăn nuôi lợn mang tính truyền thống, tập trung; đồng thời xuất hiện thêm một số vùng chăn nuôi lợn mới như vùng quanh các tỉnh Thái Nguyên, Quảng Ninh cung cấp nguyên liệu cho nhiều khu công nghiệp.

    Theo Tổng cục Hải Quan, năm 2014 số lượng đàn lợn giống nhập khẩu cả nước 2.146 con, tăng 90,6% so năm 2013. Thịt lợn tăng 7,3% với 3.200 tấn. Theo Tổng cục Thống kê, năm 2014 cả nước có 26,39 triệu con lợn, tăng 0,3% so cùng kỳ năm 2013.

    Tính đến quý I/2015, theo Bộ NN&PTNT, chăn nuôi lợn phát triển khá tốt, dịch lợn tai xanh không xảy ra. Ước tính số lượng lợn cả nước tăng khoảng 2% so cùng kỳ năm 2014, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng trong quý ước tăng 4 - 5%. Cùng đó, 3 tháng đầu năm Việt Nam nhập khẩu tới 971 tấn thịt lợn tương ứng giá trị đạt 2 triệu USD, tăng 24,7% về lượng, nhưng giá trị tăng tới 63,6% so cùng kỳ năm 2014.

    Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, năm 2015 nhu cầu tiêu thụ thịt lợn của Việt Nam 2.245.000 tấn, tăng 1,8% so năm 2014. Cùng đó, so với Thái Lan, Tây Ban Nha, Chile…, giá lợn hơi Việt Nam chênh đáng kể (cao hơn Thái Lan 5,2%, Trung Quốc 8,3%, Hà Lan 50,1%, Tây Ban Nha 47,1%, Chile 23,2%) và bằng  Philippines.

    Cùng với đó, đã xuất hiện nhiều mô hình chăn nuôi lợn tiên tiến, an toàn dịch bệnh và hiệu quả cao. Như nuôi lợn bằng đệm lót sinh học, nuôi lợn không mùi, nuôi theo mô hình trang trại sinh thái...

     

    Hạn chế cần khắc phục

    Chăn nuôi nông hộ quy mô nhỏ vẫn chiếm 65 - 70% về đầu con và 55 - 60% về sản lượng. Năng suất thấp, giá thành sản phẩm còn cao.

    Tỷ lệ đàn nái trên tổng đàn chiếm tỷ lệ cao. Năng suất sinh sản thấp. Chưa có độ đồng đều về giống. Giống có sự phân ly nhiều. Công tác chọn lọc, lai tạo giống còn yếu (nhất là khu vực nông hộ). Việc quản lý giống còn nhiều yếu kém, chưa có sự thống nhất. Người chăn nuôi còn chủ yếu dựa theo kinh nghiệm và cảm tính. Chưa xác định được công thức lai hợp lý cho từng vùng, địa phương.

    Công tác quản lý lợn đực phối giống trực tiếp trong chăn nuôi nông hộ còn nhiều yếu kém. Cùng đó, chăn nuôi trang trại tuy có phát triển song còn thiếu quy hoạch, chưa bền vững; đa số các trang trại còn nuôi gia công, phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Vẫn còn hiện tượng sử dụng chất cấm trong thức ăn chăn nuôi. Chất lượng thức ăn chăn nuôi công nghiệp, gia công chưa được kiểm soát chặt. Việc tiêu thụ sản phẩm thịt lợn còn phụ thuộc nhiều vào thương lái, chưa hình thành được chuỗi liên kết sản phẩm chặt chẽ. Ô nhiễm môi trường chăn nuôi còn nhiều, xử lý môi trường chưa triệt để.

    Nhu cầu vay vốn để duy trì và phát triển chăn nuôi là khá lớn. Tuy nhiên, số lượng được tiếp cận vốn vay lãi suất dưới 11%/năm là không đáng kể. Phần lớn ngân hàng chỉ giảm lãi suất với vốn vay cũ, còn việc cho vay mới có lãi suất thấp và giãn nợ hầu hết chưa được thực hiện.

    Bên cạnh đó là vấn đề dịch bệnh, do ảnh hưởng thời tiết; chính quyền và người dân nhiều địa phương còn tư tưởng chủ quan, lơ là trong phòng chống dịch; công tác tiêm vaccin phòng bệnh nguy hiểm đạt tỷ lệ không cao; khi có dịch, chính quyền địa phương còn lúng túng trong xử lý ổ dịch, cùng chính sách hỗ trợ không hợp lý, thương lái vận chuyển lợn bất hợp pháp đi tiêu thụ khiến dịch phát triển rộng; công tác giám sát, phát hiện và báo cáo dịch bệnh còn nhiều bất cập…

    Mặt khác, vấn đề giết mổ gia súc nói chung và lợn nói riêng còn nhiều bất cập. Ví dụ, tại tỉnh Tây Ninh, các cơ sở giết mổ chỉ đáp ứng được 80%; 20% còn lại do các điểm giết mổ lậu đảm nhiệm, dĩ nhiên không được kiểm soát thú y.

    Vấn đề thị trường tiêu thụ cũng còn nhiều bất cập, bởi thịt lợn chủ yếu được tiêu thụ trong nước, còn muốn xuất khẩu sang các thị trường như châu Âu, Mỹ, Nhật thì còn gặp trở ngại ở vấn đề an toàn thực phẩm…

    Theo đó, nhận định của các nhà chuyên môn, để ngành chăn nuôi lợn phát triển ổn định, gia tăng giá trị thì cần có những chính sách đồng bộ và hiệu quả như chính sách về công tác giống; sản xuất, chế biến thức ăn cho lợn; chính sách liên quan đến mạng lưới thú y và chế biến sản phẩm; khuyến khích thị trường; đầu tư và công tác quản lý đàn lợn; cùng đó là việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất chăn nuôi lợn…

    >> Ông Phạm Đức Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn Chăn nuôi Việt Nam báo động: Chất cấm ngày càng được bán tràn lan. Để lợn phát triển nhanh, tạo nạc tốt, nhiều công ty chăn nuôi lớn cũng mua thức ăn và chất cấm về trộn cho gia súc ăn; hầu như chỉ có hộ nuôi nhỏ lẻ không làm việc này.

     
     
     
    Tác giả: Linh Chi
     
     

     

    Tin bình thường